Çocuk Resimleri-2

2- ÇOCUK RESİMLERİ ÜZERİNE ÖZET NOTLAR

ŞEMATİK DÖNEM: 7-9 YAŞLAR

  • Resimlerdeki şemalar-biçimler belirginleşir,bu şemalara adlar verilir.Yine bilelim ki,çocuk bildiği kadarının resmini yapar.
  • Dikey ve yatay çizgiler varmışçasına kompozisyonlar kurulur.
  • Yer çizgisi resim düzleminin-resmin alt bölümündeki yatay çizgidir.Gök çizgisi resmin üst bölümündeki yatay çizgidir.
  • Varlıkların içi görünür,ev içindekilerle çizilir.
  • Renk süsleme olarak kullanıldığı gibi aynı resimde gerçekçi renkler de bulunur.Ancak perspektif bilgileri ve gerçekçilik beklenmemelidir.
  • Kendini sürekli olumlu resimlerle anlatır: Kendi iyidir,kendi kazanır,kendi üsttedir,kendi yener…Aynı resimde üç farklı bakış açısı (üstten-önden-yandan) görülebilir.
  • Her çocuğun resmi farklıdır.(Bu özelliğini sık sık söyleyerek çocuklarımızı bu gerçeğe inandırmalı.)Bu anlayışla çocuğu özgürleştirmeli,bir yarışa sokmamalıdır.
  • Keyifli-coşkulu-rahat resim yaparken,değişip farklılaşan çocuğa müdahale var demektir.
  • Sürekli aynı organı abartarak çizen çocuğun o organı ile sorunu olabilir.

Öneriler

  • Kullanılan kalem-boya-fırçalar kalın uçlu olmalı.
  • Hayal (masal-öykü) resimleri yapılmalı.
  • “şunu yapma,zaten yapamıyorsun,bak Fatma nasıl da çalışıyor,…” gibi sözlerin eğitici bir değeri yoktur.Ama çocuğu olumsuzluğa iter.
  • Çocuğun önünde örnek resim yapılmamalı.
  • Resim yapılarak yardım edilmemeli.Çocuk resim yardımı istiyorsa, bu sorunun konuşularak aşılması sağlanmalı.Resmin kendine ait olduğu,öyle olunca resmi kendisinin yapması gerektiği gerçeğini, doğru-güzel olanın bu olacağını kabullenecektir.
  • Başkası ile kendini ,başkasının resmi ile kendi resmini;hem kendisi hemde büyükler karşılaştırmamalıdır.
  • Çocuk resmi eleştirilmez, yumuşak bir dil ile konuşulur.
  • Olabildiğince resim sergileri gezilmeli.Sanatçıların basılı kitapları (röprodüksiyon) incelettirilmeli.Sergi-kitap çocukların biçim-renk-kompozisyon beğenilerini geliştirir.
  • Doğada sık gezi yapmalı,doğa ile ilgili soruları çoğaltmalı.Gözlem en önemli kazanımdır.
  • Yarım resim kalmamalı,zorunlu kalmışsa sonra tamamlanmalı.Yeni kağıda bundan sonra geçilmeli.
  • Resimler tarihlenerek bir dosyada biriktirilmeli.
  • Resim kağıdı (defter değil) kullanılmalı.Defter kullanırken sayfaları hızla değiştirme alışkanlığı oluşur.Bu tehlikelidir,zararlıdır:Aceleci, kararsız,yaptığı işi sevmeme,düşünmeme,kendisine değer vermeme,dikkatinin zayıflaması,kaçış,vb.
  • Kuru boya kalemi ile boyama kitabı kesinlikle kullanılmamalı.

Kuru boya şema-harita çizimlerinde kullanılabilir.(4-5 sınıf)

  • Toplanma-temizlik alışkanlığı geliştirilmeli.

Şakir Sağlam

Çocuk Resimleri-4

4-ÇOCUK RESİMLERİ ÜZERİNE ÖZET NOTLAR

MANTIK DÖNEMİ:12-14 YAŞLAR

  • Ergenliğin getirdiği farklılıkların yılları başlar.Bireysel özellikler öne çıkar.Kimi çocuktur,kimi gençliğe adım atmıştır.Duyusal yönden sağlıklı ya da tam tersi olabilirler:şaşkın,gergin,geçimsiz,uyumlu, sert, dengesiz,…Çocuklar yaşamlarında önemli etkiler bırakacak bu yılları zararsız atlatabilirler:Yetişkinlerin adil-akılcı tutumları ile. Başarıları gerilese de geçicidir,toparlanırlar.
  • Kendine özgü çalışmalar yapabilirler.
  • Küme çalışmalarından hoşlanırlar.
  • Özel yetenekler belirmeye başlar.Estetik sezgileri öne çıkar.
  • Renklerde biçimlerde gerçeğe uygunluk görülür.Doğadan resim yapabilirler. Başarılı olanlar ise modelden çalışabilirler.Kurallı perspektivi uygulayabilecek durumdadırlar.
  • İnsan en önemli konudur.Ev yaşadığı duygusal çevresidir.Ağaç ise

çocuğun algıladığı,içindeki biçimlerin dışa vurumudur.

  • Görsel resim/içsel resim yapmaktan keyif alırlar.
  • Resmin, yaşamındaki en önemli değerlerden olduğunu anlamaya, resmi herkesin yapamayacağını ama herkesin sevebileceğini, bu sevginin içsel güzellik olduğunu kavramıştır. Dahası bu içsel güzelliği sürdürmeye çabalar.

ÖNERİLER:

  • Olabildiğince resim sergileri gezilmeli.Sanatçıların basılı kitapları (röprodüksiyon) incelettirilmeli.Sergi-kitap çocukların biçim-renk-kompozisyon beğenilerini geliştirir.
  • Doğada sık gezi yapmalı,doğa ile ilgili soruları çoğaltmalı.Gözlem en önemli kazanımdır.
  • Boya denemeleri sürdürülmeli.Örneğin;pastel boya üst üste daire çizer gibi hafif bastırılarak uygulanabilir.Guaj boya kurutularak üzerine yeniden çalışılabilir.
  • Görsel ya da içsel resim yapmak-zorlamadan-sürdürülmelidir.
  • Resim yarışmaları abartılmamalıdır.Katılmalı ama bir beklentiye girilmemelidir.Katılmak,çalışmak için gereklidir.
  • Tüm teknikleri kullanabilirler.
  • Kara kalem resim yapanlar,B seri resim kalem kullanmalıdırlar.
  • Yarım resim kalmamalı,zorunlu kalmışsa sonra tamamlanmalı.Yeni kağıda bundan sonra geçilmeli.
  • Resimler tarih yazılarak bir dosyada biriktirilmeli.
  • Resim kağıdı (defter değil) kullanılmalı.
  • Kuru boya kalemi harita işlerinde daha uygundur.
  • Toplanma-temizlik alışkanlığı geliştirilmeli.
  • Kendine özgü işler zamanının tümünü alacak kadar uzun

olmamalıdır. Örneğin,5 -6 saat resim yapmamalı ya da müzik

dinlememeli,bu zamanı diğer işlerle paylaştırmalıdır.

  • Yaz tatilinde dengeli çalışma planı yapılmalı.Doğa incelenmeli, bellekte kalanlardan bellek resmi yapmalı.

Şakir Sağlam

Çocuk Resimleri-1

1-ÇOCUK RESİMLERİ ÜZERİNE ÖZET NOTLAR

ŞEMA ÖNCESİ DÖNEM:4-6 YAŞLAR

Her yaşta resim değişerek ilerleyecektir.Bu ilerlemeyi izleyerek çocuk hakkında sağlıklı bilgiler alabiliriz.

  • Çocuk müthiş bir merak içindedir.
  • Tanıdığı varlıkları tanıdığı kadar resimler.
  • Varlıkları tanımak için denemekten çekinmez.Başardığındaki mutluluğu olağanüstüdür.
  • En çok insan çizimine yer verir.
  • En sevdiğini en büyük, en ortaya çizer.
  • Önden çizim yapılır. Yüzler şematiktir,anlam aranmamalıdır.
  • Baş çok büyük resimlenir.
  • Gövdedeki elemanların sayısı yeterli sayıdadır. Ayrıntılar görülebilir.Ayrıntılar süslenebilir.
  • Resimlerinde kararlıdır,karışılmasını istemez ama resim bittiğinde yaptıklarını anlatmayı,anlattıklarının mutlaka dinlenilmesini ister.
  • Renk bu dönemde önemli anlamlar açıklar.Burada büyüklerin dikkat etmeleri gereken önemli nokta şudur:Bir rengin anlamlarını açıkladığımızı varsayalım.Kağıdına o renkten bir nokta koyan çocuğu,açıkladığımız biçimde değerlendirmek derin zararlar-izler bırakabilir.Eğitsel değeri yoktur,erken davranıştır.Uzun izlemeler sonucunda kesin sonuçlar alabiliriz.Net olan bazı sonuçları söyleyebiliriz.Örneğin;çocuğun seçtiği ilk renk kırmızıdır.Arada bir başka renkleri ilk seçerse önemli değildir.Ama sürekli olarak ilk seçtiği renk kırmızı değilse,bu çocuk izlemeye alınmalıdır.Yaptığı resimleri sürekli siyah-kahverengi gibi tek renk ile karalıyor-kapatıyorsa izlenmelidir.Sürekli kahverengi ile resim yapıyorsa izlenmelidir.(altını ıslatanlar çoğunluk bu guruptan çıkar)
  • Bu dönem resimlerinde planlama-perspektif yoktur.

ÖNERİLER:

  • Kulanılan boya-fırça-kalemler kalın uçlu olmalıdır.
  • Masal-öykü anlatılarak konuşulduktan sonra resim yapılmalı.
  • Bazı durumlarda konuşulmadan-çocuğun kendi dünyasından bir resim yapabilmesi için-özgür bırakılmalıdır.
  • Defter yerine resim kağıdı kullanılmalıdır.Yeni sayfaya geçmek kolaydır,aceleci yanlarını kışkırtır,giderek resimler bitirilmeden hep yarım bırakılır.
  • Resmi böyle yapmalısın dememeli,örnek resim yapmamalıdır.

Anlatmak-konuşmaktan öte yapılanlar zarardır.

  • Asla,başkası ile hiç bir özelliğini oranlamamlıdır.
  • Çocuğun resmi eleştirilmez.
  • Sessiz bir ortam ya da hafif klasik batı müziği çalınan bir ortamda yapılan resim ruh sağlığını da olumlu besler.
  • Beğendiğinizi -dengeli olarak-söyleyiniz.
  • Resim dışındaki etkinliklerden de gerekli besini almalı.
  • Bitirilen resmin dosyalanması,kendine verilen değeri anlatır.
  • Yarım resimlerin bitirilmesi sağlanmalıdır.

Şakir Sağlam